Chào bà con, là một kỹ sư nông nghiệp với nhiều năm kinh nghiệm gắn bó cùng cây điều, hôm nay tôi muốn chia sẻ với bà con một trong những kỹ thuật chăm sóc quyết định đến 50% sự thành công của một vụ mùa: Tỉa cành tạo tán điều đúng kỹ thuật.
Chúng ta đều biết, cây điều là cây trồng chủ lực, mang lại thu nhập ổn định. Nhưng điều đáng tiếc là không ít vườn điều của bà con vẫn chưa đạt được năng suất tối đa, phần lớn là do những sai sót trong khâu chăm sóc, đặc biệt là kỹ thuật tỉa cành tạo tán điều – một công việc thường bị xem nhẹ hoặc thực hiện sai cách.
Vì vậy, bài viết này sẽ đưa ra những sai lầm canh tác phổ biến và quy trình kỹ thuật chuẩn nhất, nhằm giúp bà con nâng cao năng suất một cách bền vững, đảm bảo vườn điều luôn thông thoáng, sạch bệnh.
Mời bà con cùng tôi đi sâu vào tìm hiểu tầm quan trọng và quy trình thực hiện kỹ thuật tỉa cành tạo tán điều ngay sau đây!
Contents
Sau đây, tôi sẽ trình bày rõ các lợi ích để bà con thấy được vì sao nên việc tỉa cành tạo tán điều vô cùng quan trọng.
Thưa bà con, bản chất của việc tỉa cành là tối ưu hóa cho cây quang hợp tốt hơn
Cành lá rậm rạp sẽ tạo thành một “mái che” dày đặc, khiến ánh sáng chỉ tập trung ở tầng trên. Các cành ở tầng dưới, dù là cành mang quả tiềm năng, cũng không nhận đủ ánh sáng để thực hiện quang hợp hiệu quả.
Khi chúng ta tỉa cành tạo tán điều thông thoáng, ánh sáng được phân bố đều hơn, giúp toàn bộ tán cây chuyển hóa năng lượng, nuôi dưỡng quả tốt hơn.
Bà con cứ hình dung, dinh dưỡng bón vào cây như tiền lương. Nếu cây có quá nhiều cành tăm, cành đâm ngang, cành vượt không có khả năng ra hoa kết trái (gọi là cành vô hiệu), thì toàn bộ “tiền lương” đó sẽ bị chia nhỏ, lãng phí vào việc nuôi dưỡng những cành không mang lại giá trị.
Kỹ thuật tỉa cành tạo tán điều sẽ loại bỏ những “gánh nặng” này, tập trung dinh dưỡng cho cành khỏe, cành đang và sẽ mang hoa, mang quả.
Quang hợp mạnh mẽ và dinh dưỡng tập trung chính là tiền đề quan trọng nhất để kích thích sự phân hóa mầm hoa. Một vườn điều được tỉa cành tạo tán điều chuẩn kỹ thuật sẽ có tỷ lệ mầm hoa cao hơn, giúp tăng cường khả năng đậu trái, dẫn đến năng suất cao hơn rõ rệt.
Đây là lợi ích thiết thực và rõ ràng nhất mà kỹ thuật này mang lại, giúp bà con giảm đáng kể gánh nặng chi phí thuốc bảo vệ thực vật (BVTV).
Một tán điều rậm rạp giống như một phòng xông hơi kín, luôn duy trì độ ẩm cao và ít gió lùa. Đây chính là môi trường lý tưởng để các loại nấm bệnh phát triển mạnh và gây hại trên diện rộng.
Khi bà con thực hiện tỉa cành tạo tán điều, không khí lưu thông, ánh nắng chiếu sâu, làm giảm độ ẩm cục bộ, khiến nấm bệnh khó tồn tại.
Khi cành lá không chạm nhau, sự lây lan mầm bệnh qua tiếp xúc (gió, mưa hắt) sẽ giảm đi đáng kể.
Việc loại bỏ các cành bệnh, cành khô ngay trong quá trình tỉa cành tạo tán điều cũng giúp cô lập nguồn bệnh, bảo vệ cây trồng.
Khi vườn điều thông thoáng, bệnh hại giảm, bà con có thể cắt giảm số lần phun thuốc, tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kể và còn giúp bảo vệ môi trường, sức khỏe.
Việc tỉa cành tạo tán điều định kỳ giúp kiểm soát chiều cao của cây, tạo ra một tán cây “lý tưởng” không quá cao, rất thuận lợi cho bà con trong việc phun thuốc phòng trừ sâu bệnh bằng máy móc hoặc thủ công, cũng như thu hoạch hạt điều.
Đối với những vườn điều trồng dày, kỹ thuật tỉa cành tạo tán điều còn bao gồm việc tỉa cành giao tán giữa các cây lân cận, giúp các cây không cạnh tranh ánh sáng, nước và dinh dưỡng của nhau, tối ưu hóa mật độ trồng.
Bà con ạ! Chúng ta cần phải nhận diện và tránh xa những sai lầm phổ biến mà mình mắc phải. Tôi xin chỉ ra 3 lỗi sai thường gặp nhất trong kỹ thuật tỉa cành tạo tán điều mà bà con hay làm.
Đây là suy nghĩ của rất nhiều bà con: tán cây phải to, cành lá phải dày thì mới nhiều quả.
Thực tế, dinh dưỡng bị lãng phí vào “cành vô hiệu” (cành tăm, cành đâm ngang, cành nằm trong tán). Hậu quả thường thấy nhất là tình trạng “vườn điều rậm rạp, nhưng không có trái”. Cây tập trung nuôi lá mà quên nuôi hoa.
Chúng tôi đã thấy nhiều vườn điều rậm rạp, ánh sáng không lọt xuống được. Dù bà con bón rất nhiều phân, cành lá vẫn xanh um tùm, nhưng chỉ có các cành phía trên tán mới có trái, cành phía dưới bị “che sáng” thì gầy yếu, tỉ lệ ra hoa rất thấp, và thường bị nhiễm nấm bệnh nặng.
Thường bà con có xu hướng đợi rảnh tay mới tỉa, hoặc tỉa vào mùa mưa vì nghĩ cây dễ hồi phục.
Thời điểm tốt nhất để tỉa cành tạo tán điều là ngay sau khi thu hoạch (thường vào tháng 5 – 7 dương lịch). Đây là lúc cây điều đang ở giai đoạn nghỉ dưỡng và chuẩn bị cho chu kỳ ra hoa kết trái kế tiếp.
Việc tỉa cành lúc này sẽ kích thích cây ra đọt non đồng loạt và tạo điều kiện cho sự phân hóa mầm hoa.
Đặc biệt, tỉa cành vào mùa mưa hoặc khi cây đang ra lộc, ra hoa, kết trái sẽ làm cây bị “sốc”, vết cắt dễ nhiễm bệnh, và ảnh hưởng trực tiếp đến chu kỳ ra hoa kết trái của mùa vụ kế tiếp (có thể làm cây mất sức, không ra hoa hoặc ra hoa muộn).
Tỉa cành xong mà để nguyên vết cắt là điều hết sức nguy hiểm.
Vết thương hở lớn (từ việc cắt các cành lớn) chính là cửa ngõ hoàn hảo cho nấm bệnh, vi khuẩn xâm nhập, đặc biệt là nấm Fusarium gây thối rễ, và là nơi lý tưởng cho mọt đục thân đẻ trứng.
Việc xử lý vết cắt bằng các chế phẩm bôi trét, sát khuẩn có chứa gốc đồng (Cu) hoặc các chế phẩm sinh học có nấm đối kháng Trichoderma đóng vai trò như một lớp “băng gạc”, giúp vết thương mau lành và ngăn chặn mầm bệnh hiệu quả.
Nếu những sai lầm trên tiếp diễn, hệ quả sẽ rất lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế:
Vườn rậm rạp, bệnh hại nhiều, bà con phải phun thuốc thường xuyên.
Nấm bệnh, sâu đục thân tấn công; cành lá che khuất làm giảm tỷ lệ ra hoa.
Cây phải gồng mình chống chịu bệnh tật và nuôi dưỡng cành vô hiệu, lâu dài sẽ suy kiệt và mau phải tái canh.
Thưa bà con, bây giờ chúng ta sẽ đi vào phần chi tiết nhất: Hướng dẫn kỹ thuật chuẩn để bà con có thể tự tin thực hiện công việc tỉa cành tạo tán điều một cách khoa học nhất.
Trước khi cầm kéo, bà con cần xác định rõ ràng loại cành nào cần phải loại bỏ.
Đây là nhóm ưu tiên số một cần được loại bỏ vì chúng chỉ làm tốn dinh dưỡng:
Đây là nhóm cần loại bỏ để ngăn chặn lây lan:
Mỗi giai đoạn phát triển của cây điều sẽ có mục đích tỉa cành tạo tán điều khác nhau.
Chỉ áp dụng cho vườn điều già cỗi (trên 15-20 năm tuổi), năng suất kém. Đây là hình thức cắt đau hay đốn đau: cắt hạ chiều cao cây xuống mức hợp lý (khoảng 3-4m), loại bỏ những cành chính đã già cỗi, nhằm kích thích cây ra những cành non mới khỏe mạnh.
Kỹ thuật này cần được thực hiện trong thời điểm thích hợp và phải bón phân phục hồi mạnh.
Khi cắt các cành nhỏ, bà con nên cắt sát vào thân chính hoặc cành mẹ. Nếu để lại mấu (còn gọi là “cành tà”), nó sẽ dễ dàng nảy mầm trở lại thành cành vượt hoặc cành tăm, khiến công việc tỉa cành tạo tán điều trở nên vô ích.
Đối với những vết cắt có đường kính lớn hơn 1 – 2cm, bà con bắt buộc phải xử lý:
Sau khi tỉa cành, cây điều bước vào giai đoạn phục hồi và tái tạo tán. Đây là thời điểm quan trọng để bà con tăng cường dinh dưỡng và cải tạo môi trường đất để cây phát triển khỏe mạnh, cho năng suất cao trong vụ mùa tiếp theo.
Cung cấp Dinh Dưỡng Cân Đối:
Cải tạo Đất:
Trong quá trình canh tác điều liên tục có thể khiến đất bị thoái hóa và chai cứng. Để giúp cây hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn và phục hồi nhanh sau khi tỉa cành, bà con nên tìm kiếm các giải pháp cải tạo đất chuyên sâu.
Hiện nay, có nhiều chế phẩm sinh học giúp bổ sung hệ vi sinh vật có lợi giúp:
Điển hình, bà con có thể cân nhắc sử dụng chế phẩm Bi – soil để cung cấp dinh dưỡng, phục hồi cấu trúc đất và tăng cường sức đề kháng cho cây điều sau tỉa cành, đảm bảo rễ cây luôn khỏe mạnh và hấp thụ tối đa nguồn thức ăn.
Áp dụng giải pháp sinh học là một cách bền vững để nâng cao sức khỏe cho đất, từ đó giúp cây điều phục hồi nhanh chóng sau quá trình tỉa cành và chuẩn bị tốt nhất cho chu kỳ sinh trưởng tiếp theo.
Bà con nông dân chúng ta quan tâm nhất là kết quả thực tế. Tôi xin đưa ra một ví dụ từ vườn thực nghiệm của chúng tôi để chứng minh rõ ràng hiệu quả của kỹ thuật tỉa cành tạo tán điều chuẩn.
Chúng tôi đã thăm một vườn điều ở Bình Phước của nông hộ anh Nguyễn Xuân Bá. Với mật độ cây 400 cây/ha, tuổi cây 12 năm. Trước đó năng suất của anh đạt rất thấp. Tỷ lệ cây bị bệnh thán thư chiếm đến 65% do tán rậm rạp và thiếu thông thoáng.
Sau khi được chúng tôi xem xét và tư vấn trực tiếp, anh bắt đầu tỉa cành, tạo tán cho vườn điều của mình từ tháng 6 (sau thu hoạch) và theo dõi định kỳ.
Trung bình mỗi cây anh loại bỏ khoảng 25% khối lượng cành lá (chủ yếu là cành tăm, cành vượt và cành bị bệnh).
| Tiêu Chí | Trước Khi Tỉa | Sau Khi Tỉa | Năng suất |
| Năng suất trung bình (kg/cây) | 5kg | 7kg | Tăng |
| Tỷ lệ cây nhiễm bệnh (Thán thư) | 65% | 20% | Giảm |
| Chi phí thuốc BVTV/ha | 15,000,00 VNĐ | 8,000,000VNĐ | Giảm |
Có thể thấy, việc áp dụng kỹ thuật tỉa cành tạo tán điều đã giảm tỷ lệ bệnh do vườn điều có không gian thông thoáng lý tưởng. Độ ẩm trong tán cây giảm đáng kể, khiến bào tử nấm bệnh khó phát tán.
Năng suất tăng lên do dinh dưỡng được tập trung tối đa cho việc hình thành mầm hoa và nuôi dưỡng quả, không còn lãng phí vào cành vô hiệu.
Để làm rõ hơn các thắc mắc thực tế của bà con, tôi xin giải đáp nhanh một số câu hỏi thường gặp liên quan đến kỹ thuật tỉa cành tạo tán điều.
Trả lời: Thời điểm thích hợp nhất để tỉa cành tạo tán cho vườn điều là ngay sau khi thu hoạch. Đây là giai đoạn cây bước vào chu kỳ sinh trưởng mới, việc tỉa cành lúc này sẽ kích thích đọt mới khỏe mạnh.
Tránh tỉa vào mùa mưa lớn (dễ lây nhiễm nấm bệnh qua vết thương) hoặc khi cây đang ra hoa/kết trái. Bà con có thể tỉa nhẹ các cành tăm, cành sâu bệnh bất cứ lúc nào trong năm, trừ giai đoạn cây đang phân hóa mầm hoa và ra hoa.
Trả lời: Bà con chỉ nên loại bỏ khoảng 20-30% tổng khối lượng cành lá, tập trung vào cành vô hiệu và cành bệnh.
Tỉa đau chỉ áp dụng cho cây già cỗi, năng suất kém, cần phục hồi. Tuyệt đối không áp dụng bừa bãi cho cây đang kinh doanh ổn định, vì sẽ làm cây bị suy kiệt nghiêm trọng.
Trả lời: Có nhé! Dụng cụ tỉa cành như kéo cắt cành loại lớn, cưa,… bắt buộc sát trùng dụng cụ bằng cồn hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tỉa mỗi cây, đặc biệt là những cây đã xác định bị bệnh.
Việc này giúp cắt đứt đường lây lan mầm bệnh (nhất là bệnh thán thư) từ cây bệnh sang cây khỏe.
Trả lời: Có ảnh hưởng nhé. Việc tỉa cành tạo tán điều giúp loại bỏ những cành vô hiệu, cành bệnh, qua đó tập trung dinh dưỡng vào cành khỏe mạnh và mầm hoa, làm tăng hiệu quả hấp thụ phân bón lên mức tối đa.
Sau khi tỉa cành, bà con nên bổ sung phân bón cân đối, giàu Đạm (N) và Lân (P) để cây nhanh chóng phục hồi, phát triển đọt mới khỏe mạnh và chuẩn bị cho vụ hoa mới
Thưa bà con, qua những phân tích và minh chứng thực tế trên, chúng ta đã thấy rõ tầm quan trọng của việc tỉa cành tạo tán điều đúng kỹ thuật không chỉ là một công đoạn chăm sóc, mà là một chiến lược quản lý vườn điều thông minh, khoa học.
Thực hiện chuẩn kỹ thuật này sẽ giúp bà con:
Nếu bà con mong muốn vườn điều của mình đạt được năng suất tối đa, hãy xem kỹ thuật tỉa cành tạo tán điều là việc làm ưu tiên hàng đầu ngay sau khi thu hoạch.
Bà con hãy bắt tay vào việc kiểm tra vườn điều ngay hôm nay, xác định loại cành cần tỉa và thực hiện đúng quy trình chuẩn kỹ thuật đã được chúng tôi hướng dẫn.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về quy trình tỉa cành tạo tán điều hoặc cần tư vấn thêm về các giải pháp phục hồi sau tỉa cành, bà con đừng ngần ngại chia sẻ.
✅ Sản phẩm sinh học 100% an toàn
✅ Tư vấn kỹ thuật miễn phí
✅ Hỗ trợ 24/7 trong quá trình sử dụng
Liên hệ ngay: 0972 563 448
Website: phanthuocvisinh.vn
Youtube : Phân Thuốc Vi Sinh AT
Fanpage: https://www.facebook.com/phanthuocvisinh1/
Giỏ hàng của bạn hiện tại chưa có sản phẩm nào.
