Chào bà con và các bạn nhà vườn.
Có lẽ không có nỗi ám ảnh nào lớn hơn đối với người trồng bưởi là cảm giác bước ra vườn vào buổi sáng sớm và thấy mặt đất dưới gốc cây lấm tấm những trái bưởi non rụng xanh cả một vùng. Bao nhiêu công sức chăm bón từ lúc làm bông, kích mầm, nay bỗng chốc “đổ sông đổ bể”.
Trong suốt hơn 10 năm lăn lộn cùng các nhà vườn từ bưởi Diễn ngoài Bắc cho đến bưởi Da Xanh, Năm Roi trong Nam, tôi đã chứng kiến không ít chủ vườn “mất ăn mất ngủ” vì hiện tượng bưởi bị rụng quả non. Nhiều người vì quá sốt ruột mà vội vàng phun xịt đủ loại thuốc hãm, thuốc giữ trái trôi nổi, kết quả là cây bị ngộ độc, suy kiệt, thậm chí mùa sau mất trắng.
Bài viết này không chỉ là lý thuyết suông. Đây là sự đúc kết từ thực nghiệm canh tác bền vững và nền tảng khoa học cây trồng mà đội ngũ chuyên gia tại AT muốn chia sẻ cùng bà con. Chúng ta sẽ đi sâu vào bản chất vấn đề, hiểu tiếng nói của cây để có cách xử lý bưởi rụng quả triệt để, an toàn và hiệu quả nhất.
Contents
Tóm tắt nhanh: Không phải mọi trái rụng đều là dấu hiệu xấu. Cây bưởi có cơ chế tự đào thải (rụng sinh lý) để bảo vệ sức sống cho cây mẹ. Nhà vườn cần phân biệt rõ rụng sinh lý và rụng bệnh lý để có phương án can thiệp đúng lúc, tránh lãng phí tiền thuốc.
Trong tự nhiên, mọi loài cây đều có bản năng sinh tồn. Khi cây bưởi đậu quá nhiều quả so với khả năng nuôi dưỡng của bộ rễ và bộ lá, nó buộc phải kích hoạt cơ chế “tự cắt bỏ”. Đây chính là rụng sinh lý.
Về mặt khoa học, khi cây nhận thấy nguồn dinh dưỡng dự trữ không đủ chia đều cho hàng trăm quả non, nó sẽ tiết ra một lượng lớn hormone Abscisic acid và Ethylene tại cuống quả. Các hormone này kích thích hình thành tầng rời (abscission layer) – một lớp tế bào chết ngăn chặn dòng dinh dưỡng từ cành vào quả, khiến quả tự rụng xuống.
Tôi thường ví von với bà con rằng: “Cây cũng như người mẹ, nếu sức chỉ đủ nuôi 3 đứa con mà sinh tới 10 đứa, thì buộc lòng phải buông bỏ bớt những đứa yếu ớt nhất để dồn sữa nuôi những đứa khỏe mạnh còn lại”.
Đợt rụng sinh lý thường diễn ra thành 2-3 đợt rõ rệt:
Nếu thấy bưởi rụng rải rác ở các đợt này, quả rụng thường nhỏ, hơi vàng, nhưng cây vẫn xanh tốt, thì bà con cứ yên tâm. Đó là sự chọn lọc tự nhiên cần thiết.
Ngược lại, nếu hiện tượng rụng vượt quá tầm kiểm soát (trên 30-50% số lượng quả) hoặc rụng khi quả đã lớn (bằng bát ăn cơm), đó chắc chắn là rụng bệnh lý.
Từ kinh nghiệm thực tế quan sát tại các vườn đang gặp sự cố, tôi khuyên bà con chú ý các dấu hiệu sau trên quả rụng:
Lúc này, việc can thiệp là bắt buộc. Nhưng can thiệp thế nào cho đúng? Chúng ta cần đi tìm nguyên nhân gốc rễ.
Tóm tắt nhanh: Dinh dưỡng là yếu tố then chốt quyết định khả năng đậu quả. Sự mất cân bằng tỷ lệ N-P-K (đặc biệt là thừa Đạm) và thiếu hụt vi lượng (Bo, Canxi) là nguyên nhân hàng đầu khiến tầng rời cuống hình thành sớm, gây rụng quả hàng loạt.
Một sai lầm “chết người” mà tôi thấy rất nhiều bà con mắc phải: Thấy cây ra hoa, đậu quả là lập tức bón thúc thật nhiều phân Đạm (Urê) để cây nhanh lớn.
Tuy nhiên, sinh lý cây bưởi giai đoạn này rất nhạy cảm.
Lời khuyên chuyên gia: Giai đoạn nuôi trái non, hãy giảm hẳn lượng đạm đơn, chuyển sang dùng các dòng phân NPK có tỷ lệ cân đối (ví dụ 1-1-1 hoặc Kali cao hơn một chút) để hãm đọt, tập trung dinh dưỡng vào trái.
Nếu Đạm, Lân, Kali là “cơm gạo” thì Trung, Vi lượng chính là “vitamin” thiết yếu. Trong đó, Canxi và Bo là “cặp đôi hoàn hảo” quyết định độ dai của cuống.
Nhiều nhà vườn tại Đồng bằng sông Cửu Long chia sẻ với tôi rằng họ bón rất nhiều NPK nhưng quả vẫn rụng. Khi tôi kiểm tra lá, thấy lá bị xoăn, giòn (biểu hiện thiếu Bo). Sau khi bổ sung vi lượng dạng Chelate (dễ hấp thu), tình trạng rụng giảm hẳn đến 80% chỉ sau 1 tuần.
Đây là nguyên nhân sâu xa và nguy hiểm nhất, nhưng lại ít được bà con để ý.
Việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc BVTV trong thời gian dài sẽ làm đất bị chua (pH giảm thấp < 5.0), đất chai cứng, mất đi độ tơi xốp. Quan trọng hơn, hệ vi sinh vật có lợi trong đất bị tiêu diệt gần như hoàn toàn.
Khi đất bị thoái hóa:
Giải pháp bền vững nhất lúc này không phải là tiếp tục đổ thêm phân hóa học, mà là phục hồi lại “sức khỏe” cho đất. Việc bổ sung các dòng phân bón sinh học chứa nấm đối kháng Trichoderma, vi khuẩn Bacillus và các axit amin hữu cơ là chìa khóa để tái tạo bộ rễ, giúp cây ăn được phân và giữ trái tự nhiên.
Tôi đã từng hỗ trợ một vườn bưởi 5 năm tuổi tại Vĩnh Long đang trên đà suy kiệt. Thay vì dùng thuốc kích thích hóa học, chúng tôi áp dụng quy trình tưới gốc bằng chế phẩm sinh học định kỳ. Kết quả là mùa vụ sau đó, không chỉ rụng trái giảm, mà chất lượng bưởi (độ ngọt, mọng nước) cũng tăng lên đáng kể.
Tóm tắt nhanh: Cây bưởi rất nhạy cảm với sự thay đổi đột ngột. “Sốc nước” và sai lầm trong việc cắt tỉa cành là hai tác nhân ngoại cảnh phổ biến nhất kích hoạt cơ chế rụng trái non mà nhiều nhà vườn vô tình mắc phải.
Bà con hãy tưởng tượng, cây bưởi cũng giống như cơ thể người, nếu đang nắng chang chang mà dội gáo nước lạnh vào thì rất dễ bị cảm. Với cây bưởi, hiện tượng này gọi là sốc nước.
Khi đất đang khô hạn nặng mà gặp mưa rào bất chợt hoặc bà con tưới xả láng quá nhiều nước một lúc, rễ cây sẽ hút nước ồ ạt. Lượng nước dư thừa vận chuyển nhanh lên thân và quả, làm các tế bào thịt quả trương nước đột ngột, trong khi vỏ quả không giãn nở kịp. Sự chênh lệch áp suất này cộng với sự thay đổi sinh lý làm hình thành tầng rời cuống, gây rụng quả hàng loạt chỉ sau một đêm.
Giải pháp: Duy trì độ ẩm đất ổn định khoảng 60-70%. Nếu trời nắng hạn kéo dài, bà con nên tưới nhỏ giọt hoặc tưới phun mưa nhẹ nhàng để đất ngấm dần, tuyệt đối không tưới đẫm ngay lập tức.
Ngoài nước, việc tranh chấp dinh dưỡng giữa cơi đọt (lộc non) và quả non cũng là vấn đề nan giải.
Lời khuyên: Hãy mạnh dạn tỉa bỏ những cành tăm, cành vượt, cành trong tán bị che khuất. Việc này giúp tập trung dinh dưỡng nuôi trái và hạn chế nấm bệnh trú ngụ.
Tóm tắt nhanh: Côn trùng chích hút và nấm bệnh tấn công trực tiếp vào cuống quả là “đòn chí mạng” khiến trái rụng không kiểm soát. Việc phòng ngừa sớm quan trọng hơn chữa trị.
Đây là “bộ ba sát thủ” đối với bưởi giai đoạn trái non:
Môi trường ẩm ướt là điều kiện lý tưởng cho nấm Phytophthora (gây thối nâu), nấm Thán thư phát triển. Chúng tấn công trực tiếp vào tầng rời cuống trái. Biểu hiện rõ nhất là cuống bị thối nhũn, có tơ nấm trắng hoặc đen bao quanh.
Lưu ý quan trọng: Nếu vườn đã bị nấm bệnh tấn công, việc phun phân bón lá lúc này là vô nghĩa. Bà con cần xử lý sạch nấm bệnh trước bằng các chế phẩm sinh học đối kháng, sau đó mới tiến hành dưỡng trái.
Sau khi đã bắt bệnh chính xác, đây là phác đồ điều trị mà đội ngũ AT đã áp dụng thành công cho hàng ngàn hecta bưởi trên cả nước. Chúng tôi ưu tiên giải pháp sinh học để bảo vệ sức khỏe người làm vườn và giữ chất lượng nông sản sạch.
Khi thấy bưởi chớm rụng, bà con cần hành động ngay:
Nếu bà con đang bối rối chưa biết chọn loại nào an toàn, hãy tham khảo ngay bộ giải pháp phân bón sinh học chuyên dùng cho cây ăn trái của AT để đảm bảo hiệu quả nhanh mà không gây sốc cây.
Để bưởi đậu trái bền vững qua các năm, “gốc có khỏe thì cây mới bền”.
Để mùa vụ thắng lợi, bà con hãy ghi nhớ nguyên tắc “4 Đúng” và thói quen ghi chép:
Hãy tập thói quen ghi chép lại ngày bón phân, ngày phun thuốc, diễn biến thời tiết. Cuốn sổ nhật ký này sẽ là “kho báu” kinh nghiệm giúp bà con chủ động hơn trong những vụ mùa sau, tránh lặp lại sai lầm cũ.
Dưới đây là giải đáp nhanh cho những thắc mắc mà AT thường xuyên nhận được từ bà con:
Thường diễn ra mạnh vào tháng 4-5 âm lịch (giai đoạn chuyển mùa, mưa đầu mùa) hoặc khoảng 3-4 tuần sau khi đậu trái. Bà con cần chủ động phòng ngừa trước thời điểm này.
Ưu tiên các dòng chế phẩm chứa Bo, Canxi, Magie kẽm dạng Chelate và các Amino Acid. Hạn chế thuốc kích thích tăng trưởng hóa học không rõ nguồn gốc.
Có thể, nhưng cần kỹ thuật cao. Khoanh vỏ giúp ngăn dinh dưỡng về rễ, dồn lên nuôi trái. Tuy nhiên, nếu khoanh quá sâu hoặc sai thời điểm dễ làm chết cành, suy cây. AT khuyến khích sử dụng biện pháp hãm lộc bằng dinh dưỡng (tăng Kali) sẽ an toàn hơn.
Nguyên nhân chính thường do thiếu Bo (hạt phấn yếu/chết), thời tiết mưa nhiều làm trôi phấn, hoặc cây quá suy kiệt từ vụ trước. Cần phục hồi cây ngay sau thu hoạch vụ trước để chuẩn bị sức cho vụ này.
Thưa bà con, việc xử lý bưởi bị rụng quả non không quá khó nếu chúng ta hiểu đúng nguyên nhân và kiên trì với hướng đi nông nghiệp sạch. Thay vì “đánh cược” với hóa chất độc hại, hãy để thiên nhiên nuôi dưỡng khu vườn của bạn thông qua các giải pháp sinh học tiên tiến.
Một mùa bưởi trĩu quả, bóng đẹp, an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng và mang lại giá trị kinh tế cao cho nhà vườn chính là sứ mệnh mà thương hiệu AT luôn theo đuổi.
Bạn cần tư vấn phác đồ xử lý rụng trái riêng cho vườn nhà mình?
Đừng ngần ngại, hãy liên hệ ngay với đội ngũ kỹ sư của chúng tôi hoặc tìm hiểu thêm về các giải pháp sinh học tại website. Chúc bà con một mùa màng bội thu!
✅ Sản phẩm sinh học 100% an toàn
✅ Tư vấn kỹ thuật miễn phí
✅ Hỗ trợ 24/7 trong quá trình sử dụng
Liên hệ ngay: 0972 563 448
Website: phanthuocvisinh.vn
Youtube : Phân Thuốc Vi Sinh AT
Giỏ hàng của bạn hiện tại chưa có sản phẩm nào.
