Menu

Sau Thu Hoạch, Chăm Sóc Cây Điều Thế Nào Để Khỏe Cây – Nhiều Bông – Ít Sâu Bệnh?

Sau một mùa vụ bội thu, cây điều đã kiệt sức. Giai đoạn chăm sóc cây điều sau thu hoạch là thời điểm quyết định 80% năng suất và chất lượng hạt của năm tiếp theo. Nhiều bà con thường bỏ qua giai đoạn này hoặc chăm sóc không đúng cách, dẫn đến cây suy yếu, ra hoa lẹt đẹt và sâu bệnh tấn công. 

Bài viết này sẽ cung cấp cho bà con quy trình chăm sóc cây điều chuyên sâu gồm 6 bước khoa học để cây phục hồi nhanh, bật chồi khỏe, ra hoa đồng loạt và cho năng suất cao nhất!

 

Contents

Tầm Quan Trọng Của Việc Chăm Sóc Cây Điều Sau Thu Hoạch

Chào bà con, là một kỹ sư gắn bó lâu năm với cây điều, tôi hiểu rằng nhiều người tập trung hết sức vào giai đoạn bón phân và phun thuốc trước khi cây ra hoa. 

Tuy nhiên, xin khẳng định, việc chăm sóc cây điều sau khi thu hoạch mới là nền tảng, là chìa khóa để đảm bảo một vụ mùa thành công tiếp theo.

Tại sao cần chăm sóc cây điều ngay sau thu hoạch?

Việc chăm sóc ngay sau thu hoạch đáp ứng ba mục tiêu cốt lõi sau:

Giải quyết tình trạng kiệt sức của cây điều sau mang trái: 

Sau quá trình nuôi trái kéo dài, cây điều đã dồn hết chất dinh dưỡng dự trữ cho hạt và quả. Bộ rễ bị tổn thương, hệ thống cành nhánh có thể bị gãy, bộ lá bị già cỗi, xơ xác. 

Nếu không can thiệp kịp thời, cây sẽ bị suy kiệt, dẫn đến tình trạng ra hoa phân tán, lẹt đẹt trong vụ sau, thậm chí là “nghỉ” không cho trái.

Phục hồi rễ, cành, tạo tán cho vụ mới: 

Giai đoạn này là lúc duy nhất bà con có thể can thiệp mạnh vào cấu trúc cây (cắt tỉa) mà không làm ảnh hưởng đến năng suất ngay lập tức. Đây là cơ hội để loại bỏ mầm bệnh, tạo bộ khung cành nhánh thông thoáng, đón ánh sáng tốt, sẵn sàng cho một đợt đâm chồi, ra hoa đồng loạt.

Chống chịu khô hạn cuối mùa: 

Cuối mùa khô, cây điều vẫn cần nước và dinh dưỡng để phục hồi. Việc chăm sóc và cải tạo đất giúp đất tăng khả năng giữ ẩm, tạo điều kiện cho bộ rễ mới phát triển khỏe mạnh, tăng sức chống chịu cho cây trước khi bước vào mùa mưa.

Câu chuyện thực tế được chia sẻ từ nhà vườn ở tỉnh Bình Dương

Để bà con thấy rõ hiệu quả, tôi xin kể câu chuyện thực tế về vườn điều của Ông Nguyễn Văn Tám, xã An Điền, Bến Cát, Bình Dương – một minh chứng sống cho tầm quan trọng của việc chăm sóc cây điều đúng kỹ thuật.

Vườn điều 5 ha của Ông Tám nằm trên đất đồi khô cằn, lâu năm không được cải tạo. Cây suy yếu nặng, năng suất chỉ đạt 1.5 tấn/ha. Phân bón hóa học được sử dụng nhiều nhưng hiệu quả thấp do đất đã bị chai cứng, nghèo vi sinh vật.

Sau đó, Ông Tám đã áp dụng triệt để quy trình chăm sóc cây điều mà chúng tôi hướng dẫn, kết hợp sử dụng các chế phẩm sinh học giúp cải tạo đất.

Và chỉ sau một năm, năng suất vườn điều của ông đã tăng 30%, đạt 1.95 tấn/ha. Đặc biệt, ông Tám cho biết đã tiết kiệm được khoảng 12 triệu đồng tiền phân hóa học trên 1 ha nhờ đất tơi xốp, cây hấp thụ dinh dưỡng hiệu quả hơn.

Câu chuyện của Ông Tám cho thấy, chỉ cần thay đổi thói quen canh tác, đầu tư đúng lúc, đúng cách vào việc chăm sóc cây điều sau thu hoạch, bà con hoàn toàn có thể tối ưu hóa lợi nhuận.

Trước và sau khi áp dụng kỹ thuật chăm sóc cây điều

3 Sai Lầm Bà Con Nào Cũng Mắc Phải Khi Chăm Sóc Cây Điều Sau Thu Hoạch 

Bà con ơi, chúng ta vừa điểm qua tầm quan trọng của việc chăm sóc cây điều sau thu hoạch. Tuy nhiên, trong thực tế canh tác, không ít bà con vì tiết kiệm công sức hoặc do thói quen cũ mà mắc phải những sai lầm nghiêm trọng, dẫn đến việc cây suy kiệt, kéo theo năng suất vụ sau giảm sút đáng kể.

Với kinh nghiệm chuyên môn, tôi sẽ chỉ ra 3 sai lầm phổ biến nhất và phân tích tại sao chúng lại gây hại cho vườn điều của bà con.

Sai lầm 1: Cây điều tự phục hồi, không cần bón phân sau thu hoạch

Nhiều bà con cho rằng, sau khi thu hoạch xong là thời điểm cây nghỉ ngơi và sẽ tự động phục hồi nếu có mưa. Do đó, họ thường bỏ qua việc bón phân phục hồi và chỉ bón phân khi cây bắt đầu ra đọt non hoặc đợi đến gần mùa hoa mới bón.

Đây là sai lầm nghiêm trọng nhất. Cây điều sau khi mang trái đã kiệt quệ hoàn toàn dinh dưỡng dự trữ. Nếu không được cung cấp dinh dưỡng bổ sung kịp thời:

  • Cây sẽ bắt đầu “ăn” lại dinh dưỡng dự trữ trong thân, cành, làm chậm quá trình bật chồi non, hoặc chồi ra không đồng loạt, yếu ớt. 
  • Sự chậm trễ này khiến quá trình phân hóa mầm hoa bị kéo dài, dẫn đến tình trạng ra hoa lẹt đẹt, phân tán, khó xử lý ra hoa tập trung trong vụ tới.

Theo nghiên cứu của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, việc bón phân phục hồi sớm, đặc biệt là phân hữu cơ kết hợp NPK giàu Lân và Đạm, giúp cây điều đạt mức dinh dưỡng tối ưu sớm hơn 40 ngày so với cây không được bón, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho quá trình phân hóa mầm hoa.

Sai lầm 2: Cắt tỉa càng mạnh càng tốt, không cần sát khuẩn vết cắt

Một số bà con cắt tỉa rất mạnh tay (đốn đau), đặc biệt là với cây lâu năm, nhưng lại hoàn toàn bỏ qua việc sát khuẩn các vết cắt lớn.

Cắt tỉa mạnh mà không sát khuẩn là đang vô tình “mở cửa” cho sâu bệnh xâm nhập vào mạch gỗ của cây.

  • Vết cắt lớn là điểm yếu lý tưởng để các loại nấm bệnh nguy hiểm như Nấm hồng, Mọt đục cành và bào tử nấm lây lan. 
  • Những nấm này tấn công vào phần gỗ, làm thối và tắc nghẽn mạch dẫn, gây chết nhanh hoặc chết từ từ cành và thân cây. 
  • Vết cắt hở cũng làm cây bị thất thoát nhựa và năng lượng.

Mục đích của cắt tỉa là tạo thông thoáng và loại bỏ mầm bệnh, chứ không phải là tạo ra nhiều vết thương hở cho cây. Bà con cần cắt tỉa khoa học, nhẹ nhàng, ưu tiên loại bỏ cành tăm, cành sâu bệnh.

Sai lầm 3: Tập trung bón NPK và bỏ qua việc cải tạo đất

Hầu hết bà con chỉ tập trung bón phân NPK hóa học liều lượng cao để kích thích cây nhanh ra đọt. Họ bỏ qua hoàn toàn việc bón phân hữu cơ hoặc sử dụng chế phẩm sinh học để cải tạo đất sau thu hoạch

Việc lạm dụng NPK kéo dài sẽ dẫn đến tình trạng đất bị chai cứng, nghèo chất hữu cơ và hệ vi sinh vật.

  • Đất mất khả năng giữ ẩm, độ pH bị giảm (chua hóa). 
  • Khi đất chai, bộ rễ không phát triển được, khả năng hấp thụ nước và dinh dưỡng của cây giảm mạnh
  • Cây điều trên đất chai sẽ suy yếu dần, dễ bị tuyến trùng và các bệnh rễ tấn công.

Theo thống kê về đất canh tác điều, hơn 60% diện tích đất điều tại Tây Nguyên và Đông Nam Bộ bị chua và nghèo hữu cơ. Bà con cần bón ít nhất 10-15% tổng lượng phân bón là phân hữu cơ/chế phẩm vi sinh vật cải tạo đất hàng năm để đảm bảo tính bền vững của vườn.

Hướng Dẫn Quy Trình 6 Bước Chăm Sóc Cây Điều Sau Thu Hoạch

Mời bà con, chúng ta cùng đi sâu vào chi tiết kỹ thuật của quy trình 6 bước chăm sóc cây điều sau thu hoạch. Đây là quy trình được đúc kết từ thực tế canh tác và nghiên cứu khoa học, đảm bảo cây phục hồi nhanh và sẵn sàng cho vụ mùa tiếp theo.

Bước 1: Cắt tỉa tạo tán

Đây là công đoạn quan trọng đầu tiên và cần làm dứt điểm ngay sau khi thu hoạch.

  • Thời điểm: Ngay sau khi thu hoạch dứt điểm 
  • Kỹ thuật cắt tỉa:
    • Cắt bỏ toàn bộ cành vượt, cành mọc lộn xộn bên trong tán không có khả năng cho trái.
    • Loại bỏ cành khô, cành bị sâu bệnh (nấm hồng, mọt đục cành) để triệt tiêu nguồn bệnh lưu tồn trong vườn.
    • Cắt tỉa để tạo tán cây thông thoáng, giúp ánh sáng lọt vào sâu bên trong tán, hạn chế ẩm độ, giảm nguy cơ nấm bệnh.
  • Mục đích: Giúp loại bỏ mầm bệnh, tập trung dinh dưỡng cho các cành khỏe mạnh, chuẩn bị bộ tán mới đồng đều.
  • Lưu ý: Sau khi cắt tỉa, bà con nên dùng vôi hoặc các loại thuốc sát khuẩn chuyên dụng bôi lên các vết cắt lớn để ngăn ngừa nấm bệnh xâm nhập.

Mời bà con tham khảo thêm chi tiết kỹ thuật cắt tỉa cành tại: Tầm Quan Trọng Của Việc Tỉa Cành Tạo Tán Điều Đúng Kỹ Thuật Cho Vườn Thông Thoáng, Sạch Bệnh

Bước 2: Vệ sinh vườn và cải tạo đất

Sau khi cắt tỉa, chúng ta sẽ tiến hành vệ sinh và phục hồi sức khỏe cho đất.

  • Dọn sạch cỏ dại, cành rụng, lá khô (đặc biệt là các vật liệu mang mầm bệnh) ra khỏi gốc cây.
  • Dùng cuốc xới nhẹ lớp đất mặt quanh gốc (từ 0.5m đến 1m tùy tuổi cây) để tạo độ tơi xốp và tăng khả năng thoát nước, giúp rễ cây dễ dàng hô hấp và hấp thu dinh dưỡng.

Đất điều thường bị chua và chai cứng sau nhiều năm sử dụng phân hóa học. Để đất tơi xốp, giữ ẩm tốt, bà con nên sử dụng các chế phẩm sinh học chứa vi sinh vật đối kháng và vi sinh vật phân giải chất hữu cơ như Trichoderma, Bacillus. Việc này giúp tăng cường hệ vi sinh vật có lợi, phân giải nhanh tàn dư hữu cơ, cải thiện độ pH, làm cho đất tơi xốp, giúp bộ rễ phục hồi và phát triển mạnh mẽ.

Bà con có thể tham khảo sử dụng chế phẩm sinh học Bi – soil chứa tổ hợp vi sinh vật có lợi giúp cải tạo đất, tăng vi sinh trong đất tạo môi trường thuận lợi bảo vệ rễ điều, phục hồi và giúp cây phát triển khỏe mạnh sau thu hoạch.

Bước 3: Bón phân phục hồi sức khỏe cho cây

Sau khi cắt tỉa và cải tạo đất khoảng 10-15 ngày (khi vết thương đã khô và cây bắt đầu có dấu hiệu phục hồi), bà con tiến hành bón phân để cung cấp dinh dưỡng cấp tốc.

  • Ưu tiên phân hữu cơ (phân chuồng hoai mục, phân gà, phân vi sinh) kết hợp với NPK. Giai đoạn này cây cần phục hồi thân, lá và kích thích đọt non đồng loạt, nên công thức NPK cần giàu Đạm (N) và Lân (P), ví dụ: 20-20-15 hoặc 16-16-8.
  • Liều lượng khuyến nghị cho cây điều trưởng thành (trên 10 năm):
    • Phân hữu cơ hoai mục: 5-10 kg/cây.
    • NPK (20-20-15 hoặc tương đương): 1-2 kg/cây (tùy theo tình trạng sức khỏe thực tế của cây).
  • Cách bón: Đào rãnh hoặc cuốc hốc xung quanh vùng chiếu tán, rắc phân và lấp đất lại. Không bón quá sát gốc để tránh làm cháy rễ.

Bước 4: Quản lý nước tưới

Quản lý nước tưới là yếu tố không thể thiếu trong quy trình chăm sóc cây điều sau thu hoạch, đặc biệt trong điều kiện khô hạn cuối mùa.

  • Tưới ẩm liên tục (nhưng không ngập úng) sẽ giúp cây điều phục hồi nhanh chóng, đặc biệt là kích thích các đợt đọt non ra đồng loạt. Đọt non ra càng đều thì khả năng ra hoa càng tập trung và năng suất càng cao.
  • Hướng dẫn kỹ thuật tưới:
    • Nên ưu tiên phương pháp tưới tiết kiệm như tưới nhỏ giọt hoặc tưới rãnh cục bộ quanh tán để đảm bảo nước thẩm thấu sâu, tránh lãng phí.
    • Duy trì độ ẩm đất khoảng 60-70%. Tưới lại khi thấy đất bắt đầu khô.

Bước 5: Phòng trừ Sâu bệnh cho vườn điều

Khi cây điều ra đọt non sau phục hồi là lúc chúng rất mẫn cảm và dễ bị sâu bệnh tấn công như:

  • Bọ xít muỗi: Gây hại nặng nhất trên chồi non, lá non, làm cháy khô đọt.
  • Rệp sáp: Thường ẩn nấp ở rễ và cành, hút nhựa làm cây suy yếu.
  • Các nấm bệnh: Thán thư, Đốm lá, Nấm hồng (ở cành), Tuyến trùng (ở rễ).

Bà con nên ưu tiên sử dụng các loại chế phẩm sinh học chứa nấm đối kháng Metarhizium, Beauveria để phòng trừ sâu hại và các loại nấm bệnh, vừa hiệu quả lại vừa an toàn cho môi trường và người canh tác.

Bước 6: Bón phân thúc đọt, tạo mầm hoa

Sau khi cây ra đọt non ổn định, khỏe mạnh (khoảng 30-45 ngày sau khi bón phục hồi), bà con chuyển sang giai đoạn thúc cho đọt mau già và làm mầm hoa.

  • Mục đích: Giúp lá non nhanh chóng chuyển thành lá lụa, lá già và tích lũy dinh dưỡng để chuyển hóa sang giai đoạn ra hoa.
  • Công thức: Bón bổ sung các công thức NPK giàu Lân (P) và Kali (K) để ức chế đọt, thúc đẩy quá trình phân hóa mầm hoa. Ví dụ: 15-5-20 hoặc 10-30-10.
  • Bổ sung vi lượng: Phun thêm phân bón lá có chứa vi lượng như Boron (Bo), Canxi (Ca), Kẽm (Zn) để giúp tăng cường sức khỏe của mầm hoa, hạn chế rụng hoa và tăng tỷ lệ đậu trái.

 

Hiệu Quả Kinh Tế Trong Quá Trình Chăm Sóc Cây Điều

Một trong những vấn đề bà con quan tâm nhất là hiệu quả kinh tế. Chăm sóc cây điều theo quy trình khoa học không chỉ tăng năng suất mà còn giúp tối ưu hóa chi phí đầu tư.

Dưới đây là bảng chi phí đầu tư cho việc chăm sóc điều (Tính trên 1 ha)

Hạng mục chi phí Canh tác truyền thống (Hóa học) Canh tác bền vững (Sinh học + Hữu cơ)
Phân bón NPK/Ure Cao (Tác dụng tức thời, dễ rửa trôi) Thấp hơn 20-30%
Phân hữu cơ/Vi sinh Thấp/Không sử dụng Cao (Đầu tư cải tạo đất)
Thuốc BVTV Cao (Phòng trừ nhiều lần) Trung bình (Tăng khả năng kháng bệnh của cây)
Nhân công (Cắt tỉa, Bón phân) Trung bình (Kỹ thuật đơn giản) Thấp (Cắt tỉa tạo tán đúng kỹ thuật)
Sức khỏe đất Đất chai, thoái hóa Đất tơi xốp, giữ ẩm tốt
Năng suất/Hiệu quả Trung bình, không ổn định Cao, ổn định và bền vững

Giải pháp tiết kiệm thông minh:

  • Cắt giảm chi phí Phân hóa học: Bằng cách sử dụng phân hữu cơ và chế phẩm sinh học để cải tạo đất, bà con giúp đất tơi xốp, hệ vi sinh vật hoạt động mạnh. Điều này làm tăng hiệu suất hấp thụ dinh dưỡng của rễ, từ đó giảm đáng kể lượng phân hóa học cần bón mà năng suất vẫn tăng.
  • Giảm chi phí Nhân công: Kỹ thuật cắt tỉa tạo tán đúng từ đầu sẽ giúp cây thông thoáng, hạn chế bệnh tật, giảm số lần phun thuốc và công chăm sóc trong suốt mùa vụ.

 

Hỏi – Đáp Cùng Chuyên Gia Trong Quá Trình Chăm Sóc Cây Điều

Trong quá trình chăm sóc cây điều sau thu hoạch, tôi thường nhận được các câu hỏi sau từ bà con.

Thời điểm tốt nhất để bón phân phục hồi cho cây điều là khi nào?

Trả lời: Thời điểm thích hợp nhất để bón phân phục hồi là khoảng 10-15 ngày sau khi hoàn tất cắt tỉa tạo tán và cải tạo đất. Bà con cần chờ vết cắt khô ráo hoàn toàn và cây đã ổn định. 

Nếu bón quá sớm, dinh dưỡng sẽ không được hấp thụ hiệu quả, thậm chí còn kích thích nấm bệnh. Việc bón phân phục hồi vào thời điểm này nhằm mục đích cung cấp năng lượng giúp cây nhanh chóng bật chồi non đồng loạt, tạo tiền đề cho việc ra hoa tập trung sau này.

Làm sao để biết cây điều đã phục hồi đủ sức sau thu hoạch?

Trả lời: Một cây điều đã phục hồi đủ sức sẽ có các biểu hiện rõ rệt sau: Đã hoàn thành một đợt lộc non mới đồng đều và khỏe mạnh. Lộc non phải mập, lá phát triển đủ kích thước, màu xanh đậm, không có dấu hiệu bị sâu bệnh hoặc cháy đọt. 

Cây phục hồi tốt sẽ có tán lá dày, xanh tốt, không còn cành khô, cành chết. Đây là tín hiệu cho thấy bộ rễ đã hoạt động mạnh mẽ trở lại và cây đã sẵn sàng chuyển hóa sang giai đoạn tích lũy dinh dưỡng, làm mầm hoa cho vụ kế tiếp.

Chế phẩm sinh học có thể thay thế hoàn toàn phân bón hóa học trong chăm sóc cây điều không?

Trả lời: Chế phẩm sinh học không thay thế hoàn toàn được phân bón hóa học, nhưng giúp giảm liều lượng và tăng hiệu quả sử dụng phân hóa học lên đáng kể. 

Bà con nên kết hợp chúng với phân hữu cơ và giảm từ từ liều lượng NPK hóa học thay vì loại bỏ hoàn toàn, nhằm đảm bảo nguồn dinh dưỡng đa lượng luôn đầy đủ.

Cần lưu ý gì khi cắt tỉa cành điều để tránh bị sâu bệnh tấn công?

Trả lời: Điều quan trọng nhất là không cắt tỉa cành điều vào những ngày mưa hoặc độ ẩm không khí quá cao. Cắt tỉa dưới điều kiện ẩm ướt sẽ tạo điều kiện lý tưởng cho bào tử nấm bệnh xâm nhập qua vết cắt. 

Sau khi cắt tỉa, bà con phải sử dụng vôi quét hoặc thuốc sát khuẩn chuyên dụng bôi ngay lên các vết cắt có đường kính lớn hơn 2-3 cm. Cần thu gom và tiêu hủy ngay các cành bị bệnh (đặc biệt là nấm hồng) đã cắt bỏ để loại bỏ nguồn bệnh lây lan trong vườn.

 

Kết Luận

Kính thưa bà con, quy trình chăm sóc cây điều sau thu hoạch không chỉ là công việc đơn thuần mà là một khoản đầu tư bắt buộc, quyết định sự thành công của vụ mùa tiếp theo. Hãy áp dụng nghiêm ngặt các bước đã hướng dẫn, đặc biệt là việc cải tạo đất bằng giải pháp sinh học và bón phân cân đối để cây phục hồi sức khỏe, tạo tiền đề cho đọt non ra đồng loạt.

Sức khỏe của đất chính là sức khỏe của cây điều. Đầu tư vào giai đoạn này là đầu tư vào năng suất và sự bền vững của vườn điều.

Đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi để được tư vấn phác đồ chăm sóc cây điều toàn diện, tối ưu hóa chi phí và đạt năng suất cao nhất cho vườn điều của bà con!

AT – Đồng hành cùng nhà nông trên hành trình chăm sóc cây khỏe – vườn bền – mùa vàng rực rỡ

Sản phẩm sinh học 100% an toàn
Tư vấn kỹ thuật miễn phí
Hỗ trợ 24/7 trong quá trình sử dụng

Liên hệ ngay: 0972 563 448

Website: phanthuocvisinh.vn

Youtube : Phân Thuốc Vi Sinh AT

Fanpage: https://www.facebook.com/phanthuocvisinh1/

 

0

Giỏ hàng

Giỏ hàng của bạn hiện tại chưa có sản phẩm nào.

Thành tiền: 0VND
0972563448
icons8-exercise-96 challenges-icon chat-active-icon
chat-active-icon