Giai đoạn mắt cua – xổ nhụy là thời điểm quyết định trực tiếp đến năng suất của cả vụ mùa sầu riêng. Đây là lúc cây dồn toàn bộ sinh lực để duy trì sức sống cho bông và thực hiện quá trình thụ phấn. Tuy nhiên, một thực trạng đáng báo động đang diễn ra tại các vùng thủ phủ sầu riêng: tuyến trùng sầu riêng tấn công âm thầm dưới lòng đất, khiến cây suy yếu, rụng bông hàng loạt ngay trước thềm đậu quả.
Tuyến trùng không chỉ là kẻ hút máu thầm lặng mà còn là “kẻ mở đường” cho các loại nấm bệnh nguy hiểm. Bài viết này sẽ cung cấp cho bà con cái nhìn chuyên sâu từ góc độ kỹ thuật canh tác đến phác đồ điều trị sinh học, giúp bảo vệ bộ rễ, đảm bảo cây đủ lực để vượt qua giai đoạn xổ nhụy nhạy cảm nhất.
Contents
Tại sao khi cây bắt đầu ra mắt cua và bước vào giai đoạn xổ nhụy, vấn đề tuyến trùng lại trở nên nhức nhối hơn bao giờ hết? Câu trả lời nằm ở dưới đây:
Khi sầu riêng bước vào giai đoạn sinh sản, cây tập trung phần lớn các hợp chất hữu cơ và năng lượng để nuôi hoa. Hệ thống rễ lúc này có xu hướng giảm sức đề kháng tự nhiên để ưu tiên cho phần ngọn.
Tuyến trùng nắm bắt “kẽ hở” này để tấn công mạnh mẽ vào các đầu rễ non (rễ cám) vừa mới nhú. Khi bộ rễ bị tổn thương, khả năng hấp thụ nước và vi lượng bị gián đoạn, dẫn đến tình trạng cây bị sốc, không đủ sức nuôi bông, gây ra hiện tượng rụng hoa hàng loạt.
Tuyến trùng không đơn độc trong quá trình tàn phá. Chúng sử dụng kim châm để chọc thủng các tế bào rễ, tạo ra hàng ngàn vết thương hở. Đây chính là cửa ngõ hoàn hảo để nấm Phytophthora và Fusarium xâm nhập, gây ra bệnh thối rễ, xì mủ.
Nếu không kiểm soát được tuyến trùng, việc điều trị nấm bệnh chỉ mang tính chất tạm thời và rất dễ tái phát.
Theo khảo sát tại một số vùng trồng sầu riêng trọng điểm, có đến 60-70% các vườn đang trong giai đoạn làm bông bị nhiễm tuyến trùng ở các mức độ khác nhau. Trong đó, những vườn không có biện pháp phòng ngừa từ sớm thường ghi nhận tỷ lệ rụng bông cao hơn 30% so với vườn được quản lý tốt.
Việc nhận diện sớm tuyến trùng là chìa khóa để cứu vãn mùa vụ. Tuy nhiên, do chúng sống trong đất và có kích thước siêu hiển vi, bà con cần quan sát kỹ các biểu hiện sau:
Bà con hãy đào nhẹ lớp đất quanh tán lá (vùng rễ hoạt động mạnh):
Khi rễ đã hỏng, các triệu chứng trên mặt đất bắt đầu lộ diện:
Hiểu về tuyến trùng sẽ giúp chúng ta có chiến thuật đối phó một cách đúng đắn và hiệu quả. Tuyến trùng sầu riêng thực chất là các động vật không xương sống, kích thước siêu nhỏ, không thể nhìn thấy bằng mắt thường.
Chúng dùng một bộ phận gọi là “kim châm” để đâm xuyên qua vách tế bào rễ. Sau đó, chúng tiết ra các enzyme vào trong tế bào để tiêu hóa chất dinh dưỡng, đồng thời kích thích các tế bào rễ phân chia bất thường, tạo ra các nốt sần.
Tuyến trùng đặc biệt ưa thích đất có độ pH thấp (đất chua), đất thiếu hữu cơ và quá trình thoát nước kém. Độ ẩm quá cao nhưng đất bị nén chặt chính là “thiên đường” để chúng nhân mật số nhanh chóng.
Ngoài việc tự di chuyển trong nước đất, chúng còn lây lan qua các công cụ làm vườn, dòng nước chảy hoặc cây giống nhiễm bệnh.
Phòng bệnh hơn chữa bệnh, đặc biệt là với đối tượng khó trị như tuyến trùng. Dưới đây là quy trình quản lý tuyến trùng bền vững với sự kết hợp đa phương diện có thể giúp bà con kiểm soát chúng một cách hiệu quả:
Cải tạo độ pH đất:
Bà con có thể xem chi tiết hướng dẫn tại đây: Điều Chỉnh pH Đất Cho Vườn Sầu Riêng Trước Giai Đoạn Tạo Mầm Hoa
Quản lý nước:
Vệ sinh cỏ dại:
Nhiều bà con có thói quen làm sạch bong cỏ trong vườn, nhưng điều này vô tình khiến đất bị rửa trôi và mất độ ẩm nhanh chóng. Phương pháp đúng là:
Lưu ý quan trọng: Trong giai đoạn này, tuyệt đối không dùng cuốc xới sâu vào vùng rễ. Rễ cám sầu riêng nằm rất nông ở lớp đất mặt; một vết thương nhỏ từ cuốc cũng là cửa ngõ cho tuyến trùng và nấm bệnh xâm nhập, khiến cây suy yếu ngay thời điểm nhạy cảm nhất. Bà con nên ưu tiên dùng máy phát cỏ hoặc nhổ cỏ bằng tay ở vùng sát gốc.
Trong trường hợp mật số tuyến trùng quá cao, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của cây sầu riêng, bà con có thể cân nhắc các hoạt chất hóa học như Ethoprophos, Carbosulfan, hoặc Abamectin với tác động cực nhanh, diệt gọn tuyến trùng trưởng thành trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên các hóa chất này thường có tính độc cao, làm chết các vi sinh vật có lợi, dễ gây cháy rễ non và làm đất bị “trơ”, chai cứng. Nếu dùng không đúng liều lượng trong giai đoạn xổ nhụy, cây rất dễ bị sốc và rụng hoa ngay lập tức.
Hiện nay, các chuyên gia nông nghiệp khuyến khích bà con chuyển dịch sang hướng sinh học, đặc biệt là sử dụng các chủng vi sinh đối kháng như Paecilomyces spp, Trichoderma, Verticillium…
Các nấm có lợi này không chỉ tiêu diệt tuyến trùng trưởng thành bằng cách ký sinh mà còn tiết ra enzyme (như Protease, Chitinase) để phân hủy vỏ trứng tuyến trùng, ngăn chặn lứa sau nở ra.
Đặc biệt, giải pháp sinh học tuyệt đối an toàn cho rễ non và hoa đang xổ nhụy. Không gây tồn dư chất độc và giúp cải thiện cấu trúc đất, làm đất tơi xốp hơn.
Dựa trên thực tế canh tác tại nhiều vùng miền, các kĩ sư nông nghiệp AT đã nghiên cứu và đưa ra phác đồ điều trị tuyến trùng bằng giải pháp vi sinh hiện đại, giúp giải quyết triệt để nỗi lo rụng hoa cho bà con.
Sản phẩm Padave WP là sự kết hợp của các chủng nấm đối kháng mạnh nhất hiện nay, được phân lập đặc hiệu để xử lý tuyến trùng dưới đất.
Sản phẩm chứa hàng tỷ bào tử nấm có lợi có khả năng ký sinh và tiêu diệt mục tiêu.
Công dụng:
Lưu ý quan trọng: Trước khi tưới, cần đảm bảo đất có độ ẩm vừa phải để vi sinh vật có môi trường hoạt động và len lỏi sâu xuống các lớp đất dưới.
Ngoài ra, để hiểu rõ hơn về cách quản lý dịch bệnh tổng thể khác ngoài tuyến trùng, bà con có thể tham khảo thêm bài viết: Quản Lý Tổng Hợp Bệnh Hại Trên Cây Sầu Riêng Toàn Diện Từ A – Z
Để bà con dễ hình dung, chúng ta hãy cùng so sánh hai phương pháp này qua bảng tiêu chí dưới đây:
| Tiêu chí | Thuốc Hóa Học | Chế phẩm Sinh Học (AT) |
| Tốc độ xử lý | Rất nhanh (24-48h) | Chậm hơn (5-7 ngày) |
| Thời gian hiệu quả | Ngắn, dễ bị kháng thuốc | Bền vững, bảo vệ lâu dài |
| Độ bền đất | Làm đất chai cứng, bạc màu | Làm đất tơi xốp, giàu vi sinh |
| An toàn xổ nhụy | Nguy cơ cháy rễ, nóng cây | Rất an toàn, trợ lực cho rễ |
| Chi phí dài hạn | Cao (do phải đánh lại nhiều lần) | Tiết kiệm (tạo hệ miễn dịch đất) |
Kết luận từ chuyên gia AT: Nếu cây đang trong tình trạng “cấp cứu” (lá vàng rực, rễ thối nặng), có thể dùng hóa học để chặn đứng dịch, nhưng sau đó bắt buộc phải phục hồi bằng chế phẩm sinh học. Tuy nhiên, với giai đoạn xổ nhụy, ưu tiên số 1 vẫn là dòng sinh học để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho hoa.
Để minh chứng cho hiệu quả của giải pháp sinh học, chúng ta hãy cùng ghé thăm vườn của chú Năm Hùng tại Cư M’gar, Đắk Lắk – một người nông dân dày dạn kinh nghiệm với 400 gốc sầu riêng Thái 6 năm tuổi.
Vào đầu mùa khô năm 2024, vườn sầu riêng của chú xuất hiện dấu hiệu vàng lá hàng loạt. Mắt cua ra lác đác nhưng thường xuyên bị khô đen, cuống hoa yếu. Chú đào rễ lên thì tá hỏa khi thấy rễ cám có những nốt sần dày đặc như hạt đậu.
Sau khi được kỹ sư AT tư vấn, chú Năm Hùng đã dừng việc bón phân hóa học liều cao và chuyển sang áp dụng biện pháp canh tác khoa học và sử dụng chế phẩm sinh học Padave WP. Chú thực hiện tưới gốc 2 lần, mỗi lần cách nhau 10 ngày.
Kết quả sau 1 tháng:
Chú chia sẻ rằng đã tiết kiệm được khoảng 15 triệu đồng tiền phân bón vì cây hấp thụ dinh dưỡng tốt hơn, không còn tình trạng bón xuống mà cây không “ăn” được.
Trả lời: Hãy tưởng tượng rễ cây như những “đường ống” dẫn nước và thức ăn. Khi tuyến trùng tấn công tạo nốt sần, chúng làm tắc nghẽn các mạch dẫn này. Dù bà con có bón phân đắt tiền đến đâu, “đường ống” đã hỏng thì chất dinh dưỡng không thể chuyển lên lá và hoa. Cây vẫn bị “đói” dù đang sống trên đống phân bón.
Trả lời: Có thể, nhưng bà con cần phải chọn đúng loại. Tuyệt đối tránh thuốc hóa học có tính nóng vì sẽ gây rụng hoa ngay lập tức. Các dòng sinh học như Padave WP là lựa chọn an toàn nhất, không gây sốc cây mà còn giúp bảo vệ bộ rễ khỏe mạnh để thụ phấn tốt hơn.
Trả lời: Vàng lá thiếu chất thường xuất hiện đồng loạt trên toàn vườn hoặc rõ rệt ở lá non (thiếu sắt, kẽm) hoặc lá già (thiếu Magie). Vàng lá do tuyến trùng thường đi kèm với tình trạng cây suy sụp nhanh, lá nhỏ lại, gân lá vàng. Cách chuẩn nhất vẫn là đào rễ kiểm tra nốt sần.
Trả lời: Có nhé. Đây là điểm mạnh vượt trội của Padave WP. Các enzyme chuyên biệt sẽ phá hủy màng trứng, ngăn chặn thế hệ tuyến trùng tiếp theo ra đời, từ đó cắt đứt vòng đời gây hại.
Trả lời: Không nên nhé. Tuyến trùng sống trong đất, phun trên lá sẽ không có tác dụng. Bà con nên tập trung xử lý dưới gốc để thuốc tiếp xúc trực tiếp với mục tiêu.
Kiểm soát tuyến trùng sầu riêng là một hành trình cần sự kiên trì và hiểu biết về kỹ thuật. Giai đoạn mắt cua và xổ nhụy là thời điểm “nhạy cảm” nhưng cũng là cơ hội cuối cùng để bà con củng cố sức khỏe cho cây trước khi mang trái. Việc ưu tiên sử dụng các giải pháp sinh học không chỉ bảo vệ mùa vụ hiện tại mà còn là cách để gìn giữ độ phì nhiêu của đất cho những năm sau.
Nếu vườn sầu riêng của bà con đang có dấu hiệu suy yếu, vàng lá hoặc rụng hoa bất thường, đừng ngần ngại liên hệ với đội ngũ kỹ sư của AT.
Bà con cần tư vấn phác đồ riêng cho vườn mình?
Liên hệ ngay Hotline của chuyên gia AT để được hỗ trợ kỹ thuật tận tình và hiệu quả nhất!
✅ Sản phẩm sinh học 100% an toàn
✅ Tư vấn kỹ thuật miễn phí
✅ Hỗ trợ 24/7 trong quá trình sử dụng
Liên hệ ngay: 0972 563 448
Website: phanthuocvisinh.vn
Youtube : Phân Thuốc Vi Sinh AT
Fanpage: https://www.facebook.com/phanthuocvisinh1/
Giỏ hàng của bạn hiện tại chưa có sản phẩm nào.
