Đâu mới là giống cà phê tốt nhất hiện nay? Đây là câu hỏi mà bất cứ ai khi đứng trước ngưỡng cửa tái canh hay mở rộng diện tích vườn cây đều trăn trở. Giống cây không chỉ là cái tên, nó là “linh hồn”, là nền móng của cả một gia tài “vàng đen” trong suốt 20-30 năm tới. Thấu hiểu nỗi lo của nhà nông trước ma trận giống giả, giống kém chất lượng, AT hướng dẫn bà con lựa chọn giống cà phê phù hợp và hiệu quả nhất dựa trên những kinh nghiệm thực tế từ nhà vườn và các nghiên cứu khoa học chuyên sâu.
Hôm nay Phân thuốc vi sinh AT sẽ chia sẻ những kinh nghiệm thực tế từ nhà vườn về các loại giống cà phê phổ biến hiện nay và đặc biệt về tỷ lệ nhân để nhà vườn có những nhận xét đúng đắn trong lựa chọn giống cho vườn cây của mình. Hãy cùng tìm hiểu đâu là “chiến mã” thực thụ cho vùng đất của bà con!
Contents
Giống quyết định 50% thành công của vườn cây. Một giống cà phê tốt nhất sẽ giúp bà con tiết kiệm chi phí phân bón, giảm thiểu rủi ro dịch bệnh và đảm bảo đầu ra ổn định.
Bà con cứ tưởng tượng, trồng cà phê cũng như xây một ngôi nhà cao tầng trên đất Tây Nguyên. Nếu phần móng (tức là bộ giống) không chắc, thì dù bà con có đổ bao nhiêu tiền phân, bao nhiêu công tưới, cái nhà ấy cũng dễ dàng đổ sụp trước một trận gió lớn hay một đợt sâu bệnh. Một giống cà phê kém chất lượng sẽ khiến cây còi cọc, bộ rễ yếu, trái thưa và hạt lép. Hệ lụy là bà con mất trắng chi phí đầu tư trong 3 năm đầu kiến tạo và hàng chục năm thu hoạch kém sau đó.
Hiện nay, thời tiết khắc nghiệt, hạn hán kéo dài và các loại nấm bệnh như gỉ sắt, nấm hồng đang “vây quét” các vườn cây. Việc lựa chọn giống cà phê tốt nhất có khả năng chịu hạn, kháng bệnh cao không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để tồn tại. Những giống mới được tuyển chọn không chỉ cho năng suất cao mà còn phải “lì đòn” trước sự khắc nghiệt của thiên nhiên.
Để xác định đâu là giống cà phê tốt nhất, bà con không nên chỉ nghe lời quảng cáo “tai nghe mắt thấy” qua những tấm hình chùm trái trĩu quả, mà cần dựa trên những tiêu chí khoa học sau:
Nhiều bà con đi thăm vườn thấy trái đóng kịt cành là mê ngay. Nhưng năng suất thực sự phải tính bằng số tấn nhân thu hoạch được trên mỗi hecta qua nhiều năm ổn định. Một giống tốt là giống giữ vững phong độ, không bị tình trạng “năm ăn trái, năm trả cành”.
Đây là chỉ số quan trọng nhất mà các chuyên gia AT muốn bà con lưu tâm. Tỷ lệ này cho biết cần bao nhiêu kg quả tươi để xát ra được 1kg nhân khô. Ví dụ, giống có tỷ lệ 3.8kg tươi/1kg nhân chắc chắn mang lại lợi nhuận cao hơn giống 4.8kg tươi/1kg nhân. Vỏ mỏng, nhân to đồng nghĩa với việc bà con “bán được nhiều tiền hơn trên cùng một bao cà tươi”.
Bệnh gỉ sắt có thể khiến cả vườn cà phê trụi lá chỉ sau một mùa mưa. Giống cà phê tốt nhất hiện nay phải là những giống có gen kháng bệnh mạnh, giúp bà con giảm tối đa chi phí mua thuốc bảo vệ thực vật, vừa bảo vệ môi trường, vừa bảo vệ sức khỏe chính mình.
Cây cà phê cần có khả năng phân cành cấp 1, cấp 2 mạnh mẽ để tạo ra bộ tán bền vững. Những giống có đốt trái ngắn, cành chắc khỏe sẽ chịu được sức nặng khi trái chín mà không bị gãy cành.
Mỗi giống cây đều có “cá tính” riêng. Xanh Lùn dẫn đầu về tỷ lệ nhân, TR4 ổn định như một “chiến binh” lâu đời, trong khi Thiện Trường lại ghi điểm ở ngoại hình trái.
Bà con hãy cùng AT điểm qua “hồ sơ” của những ứng cử viên sáng giá cho danh hiệu giống cà phê tốt nhất hiện nay:
Đây được coi là giống cà phê tốt nhất về tỷ lệ nhân hiện nay.
Giống cà phê Xanh Lùn (TS5) có đặc trưng rất dễ nhận biết: lá xanh đậm, phiến lá dày và cứng, đốt trái ngắn nên trái đóng dày đặc dọc theo cành. Cây sinh trưởng theo xu hướng lùn – phát tán ngang, tán gọn, ít vươn cao nên thuận lợi cho chăm sóc và thu hoạch.
Bộ rễ phát triển khỏe nếu được trồng trên đất tơi xốp, thoát nước tốt. Khi vào giai đoạn kinh doanh, cây cho mật độ trái rất cao, nhìn vườn “kín trái” rõ rệt.
Ưu điểm nổi bật nhất của Xanh Lùn chính là tỷ lệ nhân cực kỳ ấn tượng. Trung bình chỉ cần 3,8 – 4,0 kg quả tươi để thu được 1 kg nhân, thuộc nhóm tốt nhất hiện nay.
Vỏ quả mỏng, nhân sáng màu, kích cỡ hạt lớn và khá đồng đều, rất phù hợp với các mô hình sản xuất cà phê chất lượng cao, cà phê đặc sản hoặc bán cho các đại lý yêu cầu nhân đẹp.
Ngoài ra, do cây thấp, tán gọn nên tiết kiệm công cắt tỉa và thu hái, đặc biệt phù hợp với những vườn thiếu lao động.
Chính vì khả năng đậu trái quá nhiều nên Xanh Lùn là giống rất “háo” dinh dưỡng. Nếu bà con bón phân không cân đối hoặc để cây mang trái quá sức trong nhiều năm liên tiếp, cây dễ suy, giảm tuổi thọ vườn.
Giống này đòi hỏi quy trình chăm sóc bài bản, nhất là quản lý dinh dưỡng trung – vi lượng và nước tưới. Không phù hợp với những vườn canh tác theo kiểu “ăn xổi”.
TR4 là giống do Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) lai tạo và đã khẳng định được vị thế trong lòng bà con từ lâu.
Do cây sinh trưởng mạnh, tán phát triển nhanh nên bà con cần cắt tỉa định kỳ để tránh vườn rậm rạp, dễ phát sinh sâu bệnh và cạnh tranh dinh dưỡng. Nếu không quản lý tán tốt, năng suất và chất lượng nhân sẽ giảm sau vài năm.
Khoảng 4.500 – 10.000đ/cây, tùy nguồn giống và hình thức nhân (thực sinh hay ghép).
Nhiều nhà vườn ưa chuộng trồng giống này vì sản lượng “nhìn là mê”.
Ưu điểm lớn nhất của giống này là sản lượng quả tươi trên cây rất cao. Khi vào mùa thu hoạch, chùm trái to, sai quả, giúp bà con thu hái nhanh, “nhìn vườn rất đã mắt”.
Giống này phù hợp với những hộ chú trọng sản lượng tổng thể, đặc biệt trong điều kiện giá cà phê biến động.
Nhiều nhà vườn nhận xét đây là giống có trái to, quả đóng đều và rất đẹp.
Khả năng kháng bệnh rất tốt, cây bền, ít suy yếu ngay cả khi gặp điều kiện thời tiết bất lợi. Trái đóng đều giúp thu hoạch nhanh, ít sót quả.
Ngoại hình trái đẹp nên dễ bán quả tươi, đặc biệt được nhiều thương lái ưa chuộng.
Nhược điểm lớn nhất là vỏ quả dày, dẫn đến tỷ lệ nhân thấp, trung bình 4,5 – 4,8 kg tươi/1 kg nhân. Với những mô hình chú trọng nhân đẹp – nhân nặng, giống này không phải lựa chọn tối ưu.
Khoảng 4.500 – 9.000đ/cây
Giá thành cây giống rẻ, dễ trồng, khả năng kháng gỉ sắt khá tốt. Phù hợp cho những bà con tái canh diện tích lớn, muốn tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu.
Do là giống lai đa dòng nên độ thuần và năng suất nhân không cao bằng các giống ghép chọn lọc như TR4 hay Xanh Lùn. Chất lượng hạt giữa các cây có thể chênh lệch nhẹ.
TR9 có trái rất lớn, cành vươn ngang mạnh, cây phát triển khỏe và cân đối. Bộ rễ sâu giúp cây chịu hạn và chịu gió tốt.
Năng suất ổn định, có thể đạt 4 – 6 tấn nhân/ha trong điều kiện chăm sóc tốt. Khả năng kháng bệnh gỉ sắt gần như tuyệt đối, rất phù hợp với mô hình canh tác bền vững lâu dài.
Cây cần không gian trồng rộng, khoảng cách phải thưa hơn các giống khác, nên mật độ cây/ha thấp hơn.
Giống này có hình thái khá đặc biệt: cành rũ dài như dây, trái đóng dày từ trong ra ngoài. Thời gian chín muộn hơn các giống phổ biến.
Thu hoạch muộn (thường vào tháng 1 – 2 năm sau), giúp bà con giãn lịch thu hoạch, giảm áp lực nhân công vào chính vụ cao điểm.
Hình thái cây lạ, cần kỹ thuật tạo tán riêng, không phù hợp với bà con mới trồng cà phê lần đầu.
Để bà con có cái nhìn tổng quát về các giống cà phê tốt nhất, AT đã tổng hợp bảng so sánh dưới đây:
| Tiêu chí | Xanh Lùn | TR4 | Lá Xoài | Thiện Trường | TR9 |
| Tỷ lệ Tươi/Nhân | 3.8 – 4.0 | 4.0 – 4.2 | 4.2 – 4.3 | 4.5 – 4.8 | 4.1 – 4.3 |
| Kích thước hạt | Rất lớn (Sàn 18) | Lớn (Sàn 16-18) | Trung bình | Lớn | Rất lớn |
| Độ dày vỏ | Rất mỏng | Mỏng | Trung bình | Dày | Trung bình |
| Kháng bệnh | Rất tốt | Tốt | Khá | Rất tốt | Tuyệt vời |
| Đặc tính nổi bật | Tỷ lệ nhân cao nhất | Ổn định nhất | Sai trái nhất | Chịu hạn giỏi nhất | Kháng bệnh nhất |
Mỗi mảnh đất có một “tính nết” riêng, chọn giống cà phê tốt nhất là chọn giống phù hợp với khí hậu và thổ nhưỡng nơi đó.
Câu chuyện thành công: Chú Ba ở Cư M’gar (Đắk Lắk) từng trồng giống cũ, tỷ lệ nhân chỉ đạt 5.1 (5.1kg tươi mới được 1kg nhân). Sau khi tái canh bằng giống Xanh Lùn và kết hợp quy trình vi sinh của AT, tỷ lệ nhân của chú đạt 3.9. Chú tâm sự: “Cùng một xe cà phê chở đi bán, mà giờ tôi cầm về thêm được cả chục triệu bạc nhờ cái vỏ nó mỏng, cái nhân nó chắc”.
Có được giống cà phê tốt nhất rồi, nhưng nếu không biết cách chăm, cây cũng khó mà phát huy hết tiềm năng.
Đây là bước “sát khuẩn” cho ngôi nhà mới của cây. Bà con nên sử dụng các chế phẩm sinh học để tiêu diệt nấm bệnh, tuyến trùng gây thối rễ còn sót lại từ vụ trước. Một bộ rễ khỏe ngay từ đầu là tiền đề cho một cây cà phê vạm vỡ.
Thay vì lạm dụng phân hóa học làm đất chai cứng, AT khuyên bà con nên kết hợp phân bón vi sinh. Vi sinh vật có lợi sẽ giúp đất tơi xốp, giúp cây con nhanh bắt rễ, xanh lá và tăng sức đề kháng tự nhiên. Cây được nuôi dưỡng bằng vi sinh sẽ có tuổi thọ cao và năng suất bền bỉ hơn.
Đừng tham trồng dày. Khoảng cách tiêu chuẩn (thường là 3m x 3m) giúp cây có đủ ánh sáng và không gian để phân cành. Việc trồng cây che bóng, chắn gió cũng giúp điều hòa nhiệt độ vườn cây, đặc biệt là với giống Xanh Lùn vốn khá “nhạy cảm” với nắng gắt.
Cây ghép giữ được 100% đặc tính tốt của cây mẹ (năng suất, tỷ lệ nhân), ra bói nhanh. Cây thực sinh rẻ hơn, bộ rễ cọc khỏe nhưng độ đồng đều không cao bằng. Nếu có điều kiện, bà con nên ưu tiên cây ghép từ các cơ sở uy tín.
Thời điểm xuống giống cà phê tốt nhất là đầu mùa mưa, từ khoảng tháng 5 đến tháng 8 hằng năm. Giai đoạn này đất đã đủ độ ẩm, nhiệt độ mát, lượng mưa phân bố đều giúp cây con nhanh bén rễ, hạn chế sốc sau trồng. Trồng đúng thời điểm còn giúp giảm chi phí tưới nước và nâng cao tỷ lệ sống ngay từ năm đầu.
Để nhận biết giống cà phê Xanh Lùn chuẩn, bà con cần quan sát phiến lá dày, màu xanh đậm, bề mặt lá cứng và mép lá lượn sóng rõ. Đặc biệt, các đốt trên cành rất ngắn, khoảng cách giữa các chùm quả chỉ 2–3 cm, trái đóng dày sát cành – đây là dấu hiệu nhận diện quan trọng nhất của giống Xanh Lùn chất lượng.
Hiện nay, Thiện Trường và TR9 được đánh giá là hai giống cà phê chịu hạn tốt nhất. Nhờ bộ rễ ăn sâu, khỏe, kết hợp với tán lá dày giúp giảm thoát hơi nước, cây vẫn sinh trưởng ổn định trong điều kiện khô hạn kéo dài. Hai giống này đặc biệt phù hợp với vùng đất dốc, đất xấu hoặc khu vực thiếu nước tưới chủ động.
Việc lựa chọn giống cà phê tốt nhất không có một đáp án chung cho tất cả, mà nó phụ thuộc vào cái tâm và cái tầm của người làm vườn. Đừng vì ham rẻ mà chọn giống trôi nổi, cũng đừng vì thấy người ta trồng Xanh Lùn mà mình cũng trồng theo khi chưa hiểu rõ đặc tính vùng đất của mình.
Phân thuốc vi sinh AT luôn tin rằng: “Đất tốt cộng giống lành, bà con sẽ ấm no”. Hy vọng bài viết này đã tiếp thêm động lực và kiến thức để bà con tự tin kiến thiết vườn cà phê mơ ước. Chúc bà con một mùa vụ bội thu, cà phê đầy kho, tiền hò đầy túi!
✅ Sản phẩm sinh học 100% an toàn
✅ Tư vấn kỹ thuật miễn phí
✅ Hỗ trợ 24/7 trong quá trình sử dụng
Liên hệ ngay: 0972 563 448
Website: phanthuocvisinh.vn
Youtube : Phân Thuốc Vi Sinh AT
Fanpage: https://www.facebook.com/phanthuocvisinh1/
Giỏ hàng của bạn hiện tại chưa có sản phẩm nào.
