Có một câu nói mà tôi luôn tâm đắc khi đi tư vấn vườn cho bà con ở khắp vùng miền: “Đất là mẹ, cây là con”. Muốn con khỏe, con ngoan, cho trái ngọt lịm thì trước hết bà con phải chăm cho “Mẹ đất” thật tốt.
Trong cơn sốt trồng mít hiện nay, từ mít Thái siêu sớm đến mít ruột đỏ, nhiều người cứ mải mê đi tìm giống tốt, phân đắt tiền mà quên mất rằng cái móng nhà không chắc thì gió lay là đổ. Việc làm đất trồng cây mít chính là khâu quan trọng nhất, quyết định vườn mít của bà con sẽ là tài sản hay là gánh nặng sau 2-3 năm nữa.
Bài viết này tôi dành cả tâm huyết để chia sẻ chi tiết từ A-Z về kỹ thuật xử lý đất, đặc biệt là bí quyết phục hồi đất “chết” thành đất “sống” với sự hỗ trợ của những giải pháp sinh học hiện đại. Bà con mình cùng theo dõi nhé!
Contents
Việc chuẩn bị đất không đơn thuần là đào một cái hố rồi bỏ cây xuống. Đối với cây mít, đây là quá trình thiết lập một hệ sinh thái thu nhỏ dưới lòng đất.
Khi bà con bứng cây mít từ bầu ươm ra ngoài thực địa, cây sẽ bị “sốc” nhiệt và môi trường. Nếu việc làm đất trồng cây mít được thực hiện tốt, đất tơi xốp, cây sẽ bắt rễ cực nhanh. Bộ rễ tơ (rễ cám) như những chiếc “vòi hút” siêu nhỏ, nếu đất quá chặt hoặc bị ngập úng, rễ không thể vươn ra, cây sẽ đứng chững, rụng lá và dần còi cọc. Một ngôi nhà ấm cúng, thoáng đãng sẽ giúp “đứa con” mít non lớn nhanh như thổi.
Nỗi ám ảnh lớn nhất của người trồng mít chính là bệnh xì mủ do nấm Phytophthora và Fusarium gây ra. Bà con biết không, những loài nấm này cực kỳ ưa môi trường đất nén chặt, thiếu oxy và thoát nước kém. Khi làm đất trồng cây mít không kỹ, nước đọng lại ở cổ rễ, tạo điều kiện cho nấm tấn công vào mạch dẫn. Chỉ khi đất thông thoáng, giàu oxy, các loài nấm có hại này mới không có cơ hội “làm loạn”.
Có bao giờ bà con thắc mắc tại sao cùng một giống mít nhưng có vườn trái ngọt lịm, có vườn trái lại lạt lẽo, sượng bắp? Câu trả lời nằm ở khoáng chất trong đất. Việc chuẩn bị đất kỹ giúp cây mít hấp thụ được đa dạng các nguyên tố trung vi lượng như Magie, Canxi, Silic… Đây chính là những “gia vị” tự nhiên giúp múi mít lên màu đẹp, dày cơm và đạt độ đường tối ưu.
Nhiều bà con than phiền tiền phân bón dạo này đắt quá. Thực tế, nếu làm đất trồng cây mít chuẩn, đất giàu mùn và vi sinh vật, cây mít sẽ hấp thụ được đến 80-90% lượng phân bà con bón xuống. Ngược lại, nếu đất bị thoái hóa, phân bón vào sẽ bị rửa trôi hoặc bị keo đất giữ chặt, gây lãng phí tiền bạc mà cây vẫn cứ “đói”.
Hiểu được giá trị của đất rồi, bà con cần nắm chắc bộ tiêu chuẩn “thước đo” để biết thế nào là đất đẹp trước khi bắt tay vào đào hố lên mô.
Trước khi xuống giống, bà con hãy thử làm một bài “kiểm tra sức khỏe” cho mảnh ruộng của mình dựa trên các tiêu chí dưới đây.
Cây mít là loại cây có bộ rễ cọc đâm sâu và hệ rễ ngang lan rộng. Nếu gặp lớp đất đế cày hoặc tầng đất cứng quá sớm, rễ không thể xuyên qua, dẫn đến cây bị lùn và dễ đổ ngã khi có gió lớn. Khi làm đất trồng cây mít, bà con phải đảm bảo tầng đất mặt đủ sâu và không bị gley (tầng đất bị yếm khí, có màu xám xanh hoặc đốm gỉ).
Loại đất “khoái khẩu” nhất của cây mít là đất thịt pha cát. Loại đất này vừa đủ khả năng giữ nước (nhờ thành phần thịt) vừa thoát nước cực tốt (nhờ thành phần cát). Độ tơi xốp giúp không khí lưu thông, hỗ trợ quá trình hô hấp của rễ và hoạt động của vi sinh vật có lợi.
Độ pH là chỉ số cực kỳ quan trọng nhưng hay bị bỏ qua khi làm đất trồng cây mít. Cây mít phát triển tốt nhất ở độ pH từ 5.5 đến 6.5. Nếu pH thấp dưới 5.0 (đất chua), rễ lúa sẽ bị “bó”, không thể hấp thụ được phân Lân và vi lượng. Thậm chí, ở pH thấp, các kim loại nặng như Nhôm, Sắt dễ hòa tan gây ngộ độc cho rễ.
Chất hữu cơ chính là “thức ăn” của đất. Một mảnh đất giàu mùn sẽ có cấu trúc viên nén bền vững, không bị nén chặt khi mưa lớn và không bị nứt nẻ khi nắng gắt. Khi làm đất trồng cây mít, việc bổ sung hữu cơ là cách để chúng ta mời gọi trùn đất và vi sinh vật đến “xây tổ”, tạo nên độ phì nhiêu bền vững.
Cây mít “sợ úng hơn sợ hạn”. Một hệ thống mương rãnh thoát nước tốt trong mùa mưa nhưng vẫn phải giữ được độ ẩm trong mùa nắng là yêu cầu tiên quyết. Bà con cần chú ý đến cao độ mặt ruộng so với mực nước thủy văn trong vùng.
Sau khi đã đo đạc và đánh giá mảnh đất của mình, chúng ta sẽ bước vào quy trình thực hiện cụ thể. Từng bước một, bà con đừng nóng vội nhé!
Để có một vườn mít đẹp như tranh, bà con hãy tuân thủ nghiêm ngặt 6 bước quy trình dưới đây.
Trước khi đổ quân vào làm, bà con cần nhìn tổng thể mảnh đất. Nếu là đất trũng miền Tây, nhất định phải xẻ mương, lên liếp cao. Nếu là đất đồi miền Đông, Tây Nguyên, cần chú ý hướng dòng chảy để tránh xói mòn. Hệ thống mương không chỉ thoát nước mà còn là nơi dự trữ nước tưới cho mùa khô.
Nhiều bà con có thói quen phát cỏ xong rồi để đó hoặc vùi xuống đất ngay. Điều này rất nguy hiểm nếu vườn cũ vừa bị bệnh. Bà con nên dọn sạch rác, cỏ dại, đặc biệt là gốc cây cũ (nếu là đất tái canh) để tránh nấm bệnh lây lan sang cây mít non. Đây là khâu làm sạch “mầm mống tai họa” khi làm đất trồng cây mít.
Sau khi dọn sạch thực bì, bà con nên cho máy cày xới sâu khoảng 30-40cm. Sau đó, hãy để đất “nghỉ” và phơi mình dưới nắng từ 15-20 ngày. Tia cực tím của mặt trời là loại thuốc sát trùng rẻ tiền và hiệu quả nhất, giúp diệt trừ các bào tử nấm và trứng côn trùng gây hại ẩn nấp sâu trong đất.
Tùy vào giống mít bà con chọn. Ví dụ mít Thái siêu sớm có thể trồng dày (3m x 3m), nhưng mít ruột đỏ hay mít nghệ truyền thống nên trồng thưa (5m x 5m hoặc 6m x 6m). Việc thiết kế hàng lối ngay ngắn không chỉ đẹp mắt mà còn giúp việc chăm sóc, thu hoạch sau này thuận tiện hơn.
Ở vùng đất thấp, bà con nên lên mô cao khoảng 50-70cm, đường kính mô 1m. Ở vùng đất cao, bà con đào hố rộng 60cm x 60cm x 60cm. Khi đào, hãy để lớp đất mặt sang một bên và lớp đất dưới sang một bên. Lớp đất mặt giàu dinh dưỡng sẽ được dùng để trộn với phân bón lót lấp xuống hố sau này.
Sau khi đào hố xong, hãy rắc một lớp vôi bột xung quanh lòng hố và mặt mô. Vôi có tác dụng sát khuẩn và nâng pH rất tốt. Để tăng cường sức mạnh cho đất, ở bước này tôi khuyên bà con nên bắt đầu đưa các giải pháp sinh học vào để “làm sạch” đất một cách toàn diện.
Bước tiếp theo đây là “bí thuật” giúp những mảnh đất xấu xí, bạc màu trở nên màu mỡ, đầy sức sống nhờ công nghệ sinh học hiện đại.
Trong quá trình canh tác, nhiều mảnh đất đã bị kiệt quệ do lạm dụng hóa học. Đây là lúc bà con cần một “cú hích” để hồi sinh đất.
Để việc cải tạo đất đạt hiệu quả cao nhất, tôi xin chia sẻ với bà con một “vũ khí” cực mạnh của nhà AT, đó là sản phẩm AT Bi-soil. Đây không phải là phân bón thông thường, mà là một hệ vi sinh vật có lợi đậm đặc kết hợp với Humic liều cao.
Khi bà con sử dụng AT Bi-soil trong giai đoạn làm đất trồng cây mít, sản phẩm này sẽ:
Trong quá trình làm đất trồng mít, xử lý độ chua của đất là bước bắt buộc nhưng rất nhiều bà con làm chưa đúng cách. Đất có pH quá thấp (dưới 4,5) sẽ khiến bộ rễ mít bị “khóa dinh dưỡng”, đặc biệt là Canxi, Magie và Lân. Khi đó, dù bà con có bón nhiều phân thì cây vẫn còi cọc, rễ kém phát triển và rất dễ phát sinh bệnh thối rễ, xì mủ thân.
Với những chân đất chua nặng, bà con cần tiến hành cải tạo pH ngay từ đầu bằng vôi bột nông nghiệp. Liều lượng phù hợp là khoảng 0,5–1kg vôi cho mỗi hố trồng, tùy mức độ chua của đất. Vôi có tác dụng trung hòa axit, tiêu diệt mầm bệnh bề mặt và làm kết cấu đất tơi hơn. Tuy nhiên, vôi chỉ giải quyết được phần “ngọn”, nếu dùng đơn lẻ sẽ dễ làm đất bị chai cứng và nghèo vi sinh về lâu dài.
Ở vùng đồi núi, khi làm đất trồng cây mít, bà con nên thiết kế theo hình bậc thang hoặc đào hố có vảy cá để giữ nước và phân bón. Việc bổ sung AT Bi-soil định kỳ giúp kết cấu đất ổn định hơn, hạn chế việc dinh dưỡng bị rửa trôi sau những cơn mưa lớn.
Đất sạch rồi, pH đẹp rồi, giờ chúng ta chuẩn bị “mâm cơm” đầu tiên cho cây mít non thông qua kỹ thuật bón lót chuẩn mực.
Bón lót giống như bữa ăn sáng của con người, nó cung cấp năng lượng cho cả một ngày dài. Với cây mít, bón lót đúng cách giúp cây không bị “đói” trong những tháng đầu đời.
Hệ rễ non của cây mít khi mới trồng rất nhạy cảm. Phân bón lót giúp cung cấp dinh dưỡng ngay tại chỗ để rễ vươn tới đâu là có thức ăn tới đó. Đặc biệt, phân lót giúp ổn định cấu trúc đất quanh bầu cây, tạo sự liên kết tốt nhất giữa đất bầu và đất vườn.
Cho mỗi hố trồng, bà con nên chuẩn bị hỗn hợp sau:
Nhiều bà con phạm sai lầm là bỏ phân xuống rồi trồng ngay. Tốt nhất, sau khi trộn phân với lớp đất mặt, bà con lấp xuống hố và ủ khoảng 15-20 ngày trước khi trồng. Trong thời gian này, các vi sinh vật trong AT Bi-soil sẽ hoạt động, làm hoai mục hoàn toàn các chất hữu cơ và ổn định nhiệt độ trong lòng hố, tránh tình trạng rễ mít bị “phỏng” do phân chưa hoai.
Tuyệt đối không dùng phân chuồng tươi (phân bò, phân gà chưa ủ) để bón lót. Phân tươi mang theo rất nhiều nấm bệnh và sinh nhiệt cao khi phân hủy, sẽ giết chết bộ rễ non của mít ngay lập tức. Ngoài ra, cũng không nên bón quá nhiều phân đạm (Urê) giai đoạn này vì sẽ làm đất bị chua và dễ gây xót rễ.
Mỗi giống mít lại có một tính nết riêng, hãy cùng tôi tìm hiểu xem cách “chiều lòng” từng loại mít cụ thể qua khâu làm đất nhé!
Tùy vào điều kiện địa lý và mục tiêu canh tác mà chúng ta có sự điều chỉnh linh hoạt.
Mít Thái siêu sớm (Mít Changai) cực kỳ mẫn cảm với nước. Chỉ cần ngập úng nhẹ là cây rụng lá và xì mủ ngay. Do đó, khi làm đất trồng cây mít Thái, bà con vùng thấp phải lên mô thật cao, chân mô phải rộng để thoát nước theo hình mai rùa.
Đối với vùng đất thấp, bà con cần lên mô cao tối thiểu 40–60cm, chân mô rộng và tạo mặt mô theo dạng mai rùa để nước mưa thoát sang hai bên. Mương thoát nước giữa các hàng phải được đào thông suốt, không để bùn lắng. Bên trong mô, nên phối trộn nhiều phân hữu cơ hoai và trấu để đất tơi xốp, giúp rễ hô hấp tốt. Làm đất đúng ngay từ đầu sẽ giúp mít Thái siêu sớm ổn định sinh trưởng, hạn chế tối đa bệnh xì mủ và chết nhanh.
Khi đào hố trồng, nên bổ sung lượng lớn phân chuồng hoai mục, phân hữu cơ vi sinh và khoáng trung vi lượng như Canxi, Magie, Bo, Kẽm. Đất càng nhiều mùn thì khả năng giữ dinh dưỡng càng tốt, giúp cây hấp thụ ổn định và nuôi múi đều màu. Nếu đất nghèo hữu cơ, trái mít ruột đỏ thường nhạt màu, múi không đồng đều và giá trị thương phẩm giảm rõ rệt.
Ở vùng đất này, vấn đề lớn nhất là khả năng giữ ẩm kém vào mùa khô. Bà con nên đào hố rộng hơn một chút (70cm x 70cm) để chứa được nhiều phân hữu cơ giữ ẩm. Sử dụng AT Bi-soil kết hợp với rơm rạ phủ gốc sẽ giúp đất vùng này không bị hốc, giữ cho rễ mít luôn trong trạng thái mát mẻ.
Dù kỹ lưỡng đến mấy, vẫn có những “hố đen” sai lầm mà bà con hay mắc phải. Hãy cùng xem để mình không rơi vào tình trạng đó.
Học từ cái sai của người khác là cách học rẻ tiền nhất. Dưới đây là những lỗi kinh điển:
Nhiều người nghĩ đào hố sâu là tốt cho rễ cọc. Nhưng thực tế, nếu không có hệ thống thoát nước ngầm, cái hố sâu sẽ trở thành cái “ao” giữ nước trong mùa mưa. Rễ mít bị ngâm trong nước lâu ngày sẽ bị thối đen. Giải pháp là đào hố vừa phải và luôn đảm bảo mặt bầu lúa cao hơn mặt hố khoảng 5-10cm.
Như đã nói, phân chuồng tươi là “ổ nấm”. Nếu bà con lỡ bón rồi, hãy chữa cháy bằng cách tưới đậm AT Bi-soil để các vi sinh vật có lợi trong sản phẩm này phân hủy nhanh chất hữu cơ và ức chế nấm bệnh.
Vôi có thể bị rửa trôi sau vài trận mưa lớn. Đừng chủ quan là mình đã bón vôi rồi là xong. Trước khi đặt cây xuống, hãy dùng giấy quỳ hoặc máy đo pH kiểm tra lại một lần nữa. Nếu pH vẫn dưới 5.0, hãy tiếp tục xử lý cho đến khi đạt ngưỡng an toàn.
Sau khi cây đã xuống đất, công việc của chúng ta chưa dừng lại ở đó. Đất cần được chăm sóc suốt vòng đời của cây.
Làm đất tốt rồi thì phải biết giữ đất, đừng để đất “chết” dần theo năm tháng.
Rơm rạ, cỏ khô là lớp “áo khoác” bảo vệ đất khỏi ánh nắng trực tiếp của mặt trời. Khi lớp phủ này phân hủy, nó lại trở thành nguồn mùn quý giá. Đây cũng là nơi trú ngụ tuyệt vời của giun đất – những người thợ cày cần mẫn nhất trong vườn mít của bà con.
Bà con có thể tận dụng khoảng trống giữa các hàng mít để trồng đậu nành, đậu xanh hoặc lạc. Rễ cây họ đậu có những nốt sần chứa vi khuẩn cố định đạm từ không khí, giúp làm giàu dinh dưỡng cho đất một cách tự nhiên và hoàn toàn miễn phí.
Mỗi năm 2 lần (đầu và cuối mùa mưa), bà con nên xới nhẹ quanh tán mít và bổ sung thêm phân hữu cơ phối trộn với AT Bi-soil. Việc này giống như chúng ta nạp thêm “pin” cho đất, giúp hệ vi sinh vật luôn dồi dào, bảo vệ vườn mít khỏi sự tấn công của nấm bệnh xâm nhập từ đất.
Trả lời: Tốt nhất là từ 10 – 15 ngày nhé bà con. Vôi cần thời gian để phản ứng hóa học nâng pH và diệt khuẩn. Sau khi bón vôi 7 ngày, bà con nên tưới thêm AT Bi-soil để phục hồi hệ vi sinh, đợi thêm 1 tuần nữa hãy xuống giống là đẹp nhất.
Trả lời: Rất nguy hiểm nếu trồng ngay! Đất vườn cũ thường chứa nhiều nấm bệnh và tuyến trùng. Bà con cần cày xới, phơi ải ít nhất 1 tháng và sử dụng liều gấp đôi AT Bi-soil để tẩy sạch độc tố và nấm bệnh trước khi xuống giống mít.
Trả lời: Có thể do bà con lấp đất quá sâu làm nghẹt cổ rễ, hoặc do nguồn nước tưới bị nhiễm phèn/mặn mà mình không biết. Bà con nên kiểm tra lại độ pH đất ngay tại vùng rễ cây và bổ sung thêm sản phẩm kích rễ để hỗ trợ.
Trả lời: Không cần thiết và rất tốn kém. Bà con chỉ cần tận dụng lớp đất mặt tơi xốp, phối trộn đúng tỷ lệ với phân hữu cơ hoai mục và chế phẩm sinh học là đã đủ tạo nên một môi trường sống hoàn hảo cho cây mít rồi.
Kỹ thuật làm đất trồng cây mít không đơn giản chỉ là công việc tay chân, mà là một môn khoa học đòi hỏi sự thấu hiểu và tỉ mỉ. Một nền đất khỏe, tơi xốp, pH ổn định và sạch nấm bệnh chính là tấm vé bảo hiểm tốt nhất cho năng suất vườn mít sau này.
Hãy bắt đầu bằng việc yêu lấy mảnh đất mình đang có, và đừng quên sử dụng những trợ thủ đắc lực như AT Bi-soil để giúp công việc của bà con trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn. Chúc bà con mình có những vườn mít sai trĩu quả, trái to, cơm ngọt và luôn được giá!
✅ Sản phẩm sinh học 100% an toàn
✅ Tư vấn kỹ thuật miễn phí
✅ Hỗ trợ 24/7 trong quá trình sử dụng
Liên hệ ngay: 0972 563 448
Website: phanthuocvisinh.vn
Youtube : Phân Thuốc Vi Sinh AT
Fanpage: https://www.facebook.com/phanthuocvisinh1/
Giỏ hàng của bạn hiện tại chưa có sản phẩm nào.
